• సోషల్ మీడియా /
• 17 Oct 2026, 02:49 PM /

సోష‌ల్ మీడియాలో ఎవ‌రు డ‌బ్బులు తీసుకుని రివ్యూలు ఇస్తున్నారో ఎవ‌రు నిస్ప‌క్ష‌పాతంగా రివ్యూలు ఇస్తున్నారో తెలుసుకోలేని అయోమ‌యంలో జ‌నాల్ని ప‌డేశారు రివ్యూయ‌ర్లు. ఎన్ని పెయిడ్ రివ్యూలు చేసినా ఎవ‌రు ప‌ట్టుకుంటారులే అనే ధైర్యంతో.. స్పాన్స‌ర్‌షిప్ వివ‌రాలు దాచేస్తున్నారు. మ‌రి మ‌న‌దేశంలో పెయిడ్ రివ్యూలు ఇస్తూ దానిని వెల్ల‌డించ‌ని వారిని శిక్షించిన ఉదంతాలు ఏమైనా ఉన్నాయా? అంటే అవున‌నే చెప్పాలి. కేంద్ర వినియోగదారుల రక్షణ శాఖ (CCPA) ఇలాంటి వారిపై చ‌ట్ట‌ప‌ర‌మైన చ‌ర్య‌లే కాదు.. లక్షల్లో భారీ జ‌రిమానాలు కూడా విధించింది. ఆ పెయిడ్ రివ్యూల వివ‌రాలు ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం!

ఫేక్ టాపర్స్ రివ్యూల స్కామ్
న‌కిలీ రేటింగుల‌పై నోటీసులు: భారతదేశంలో విద్యార్థులను మోసం చేస్తూ పెయిడ్ రివ్యూలు, నకిలీ రేటింగ్‌లు ఇచ్చినందుకు గాను ఇప్పటివరకు 60 కి పైగా ప్రముఖ కోచింగ్ సంస్థలకు CCPA నోటీసులు జారీ చేసింది.
ఏం జరిగింది?: ఐఐటీ, నీట్, UPSC పరీక్షల్లో ర్యాంకులు సాధించిన విద్యార్థులకు భారీగా డబ్బులు ఇవ్వడం లేదా వారు కేవలం మాక్ ఇంటర్వ్యూకి మాత్రమే వస్తే, తమ పూర్తి కోర్సు చదివినట్లు వెబ్‌సైట్లలో తప్పుడు రివ్యూలను, ఫొటోలను ప్రదర్శించారు.
తీసుకున్న చర్యలు: నిబంధనలు ఉల్లంఘించినందుకు గాను మొత్తంగా ₹1.46 కోట్లకు పైగా జరిమానా విధించారు. సెప్టెంబర్ 2026లో, మోషన్ ఎడ్యుకేషన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్‌కు ₹10 లక్షలు, కెరీర్ లైన్ కోచింగ్ (సికర్) సంస్థకు ₹5 లక్షల భారీ జరిమానా విధించి, ఆ తప్పుడు రివ్యూల ప్రకటనలను వెంటనే నిలిపివేయాలని ఆదేశించారు.
మ‌రో ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఏం చేసింది: IQRA IAS అనే ఇన్‌స్టిట్యూట్ తమ వెబ్‌సైట్‌లో టాప్ ర్యాంకర్ల నకిలీ టెస్టిమోనియల్స్ మరియు పెయిడ్ రివ్యూలను పెట్టి, అవి నిజమైనవని భ్రమ కలిగించింది.
చ‌ర్య‌లేంటి: కేంద్ర వినియోగదారుల రక్షణ శాఖ (CCPA) ₹1 లక్ష జరిమానా విధించడంతో పాటు ఆ రివ్యూలను వెంటనే తొలగించాలని ఆదేశించింది.

ఎఫ్‌ఎమ్‌సీజీ బ్రాండ్లపై జరిమానాలు
పెయిడ్ ప్ర‌మోష‌న్లు: బ్రాండ్లు తమ ఉత్పత్తుల గురించి 100% నిజాయితీ లేని ప్రకటనలు చేస్తూ, ఇన్ ఫ్లుయెన్సర్ల ద్వారా పెయిడ్ ప్రమోషన్లు చేయిస్తున్నందుకు CCPA రెండు ప్రముఖ కంపెనీలపై చర్యలు తీసుకుంది.
Storia Foods: తమ ప్రొడక్ట్ 100% టెండర్ కోకోనట్ వాటర్ అని, పూర్తిగా సహజమైనదని రివ్యూలు చేయించారు. అది కేవలం 9.6% కాన్సెంట్రేట్‌తో చేసినట్లు, ప్రిజర్వేటివ్స్ ఉన్నట్లు తేలింది. దీనికి గాను కంపెనీకి ₹1 లక్ష జరిమానా విధించారు.
Mrs. Bectors Food: తమ బ్రెడ్ 100% అట్టా/హోల్ వీట్ అని, మైదా లేదని ప్రచారం చేశారు. కానీ అందులో కేవలం 87% మాత్రమే గోధుమ పిండి ఉందని తేలడంతో వీరికి కూడా ₹1 లక్ష జరిమానా పడింది.

ఆన్‌లైన్ "రివ్యూ బాంబింగ్"
రివ్యూ బాంబింగ్ అంటే: కేవలం డబ్బులు లేదా రాజకీయ, వ్యక్తిగత ఎజెండాలతో ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో కావాలనే నెగటివ్ రివ్యూలు గుప్పించడం. దీనిపై భారత న్యాయస్థానాలు సీరియస్ అయ్యాయి.
కోర్టు తీర్పు: ఆన్‌లైన్ రివ్యూలు ఇవ్వడం అనేది భావప్రకటన స్వేచ్ఛ కిందకు వస్తుందని కోర్టు పేర్కొంటూనే, నిజాయితీ లేని, కావాలనే ఒక సంస్థ ప్రతిష్టను దెబ్బతీసేందుకు చేసే ఫేక్ లేదా పెయిడ్ నెగటివ్ రివ్యూలు వేయడం "డెఫమేషన్" (Defamation - గౌరవ భంగం) మరియు చట్టరీత్యా నేరం అని స్పష్టం చేసింది.

గూగుల్ బిజినెస్ రివ్యూలపై నిఘా
విష‌యమేంటి: స్థానిక వ్యాపారాలు (రెస్టారెంట్లు, హోటళ్లు, హాస్పిటల్స్) డబ్బులిచ్చి నకిలీ గూగుల్ రివ్యూలు రాయించుకుంటున్న ఉదంతాలు విపరీతంగా పెరిగాయి.
ఏం చేసింది: ఈ మోసాలను అరికట్టడానికి భారత ప్రభుత్వ డార్క్ పాటర్న్స్ గైడ్‌లైన్స్ ప్రకారం గూగుల్ తన రివ్యూ పాలసీని కఠినతరం చేసింది.
ఫలితం: ఎవరైనా పెయిడ్ రివ్యూలు ఇస్తూ దొరికిపోతే సదరు గూగుల్ బిజినెస్ ప్రొఫైల్‌ను సస్పెండ్ చేయడం, సెర్చ్ ర్యాంకింగ్స్ తగ్గించడంతో పాటు వినియోగదారుల చట్టం కింద ₹10 లక్షల నుంచి ₹50 లక్షల వరకు జరిమానా విధిస్తారు.

పెయిడ్ రివ్యూల పేరుతో మోసాలు
ఏం జ‌రిగింది: సామాన్య ప్రజలను "పార్ట్ టైమ్ జాబ్స్" పేరుతో మోసం చేస్తూ పెయిడ్ రివ్యూలు రాయించే ముఠాలపై పోలీసులు క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేశారు.
హోటల్ రివ్యూ స్కామ్: తమిళనాడులోని తిరుప్పూర్‌లో ఒక వ్యక్తి ఆన్‌లైన్‌లో హోటళ్లకు పెయిడ్ రివ్యూలు ఇస్తే డబ్బులు వస్తాయనే సైబర్ ముఠా మాటలు నమ్మి ఏకంగా ₹7.3 లక్షలు నష్టపోయాడు. సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులు FIR నమోదు చేసి ముఠా సభ్యులను అరెస్ట్ చేశారు.
మూవీ రేటింగ్ స్కామ్: పూణేకు చెందిన ఒక మెకానికల్ ఇంజనీర్ ఆన్‌లైన్‌లో సినిమాలకు రేటింగ్‌లు, పెయిడ్ రివ్యూలు రాస్తే రోజుకు ₹2,000 ఇస్తామని నమ్మించిన కేటుగాళ్ల చేతిలో ₹8.5 లక్షలు మోసపోయాడు.

ఈ-కామర్స్, బ్రాండ్లపై చర్యలు: వినియోగదారులకు భారీ డిస్కౌంట్లు ఇస్తున్నట్లు ఆన్‌లైన్ రివ్యూలు, ప్రకటనల ద్వారా తప్పుదోవ పట్టించినందుకు ప్రముఖ రీటైల్ సంస్థ Digital Age Retail Pvt. Ltd (FirstCry) పై కూడా ₹2 లక్షల జరిమానా విధించారు.

నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?
CCPA గైడ్‌లైన్స్ (2022): ఈ మార్గదర్శకాల ప్రకారం సోషల్ మీడియా ఇన్‌ఫ్యూయెన్స‌ర్లు లేదా రివ్యూయ‌ర్లు తాము తీసుకున్న డబ్బు, ఉచిత కానుకలు లేదా స్పాన్సర్‌షిప్ వివరాలను "Paid Promotion" లేదా "Sponsored" అనే ట్యాగ్‌ల ద్వారా స్పష్టంగా వెల్లడించాలి. అలా చేయకపోతే అది వినియోగదారుల హక్కుల ఉల్లంఘన అవుతుంది.
BIS స్టాండర్డ్స్ (IS 19000:2022): బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS) నియ‌మాల ప్ర‌కారం అమెజాన్, ఫ్లిప్‌కార్ట్, గూగుల్ వంటి సంస్థలు తాము ప్రదర్శించే రివ్యూలలో ఏవి నిజమైన కొనుగోలుదారులు రాశారు, ఏవి పెయిడ్ రివ్యూలు అనేది స్పష్టం చేయాల్సి ఉంటుంది.
డార్క్ పాటర్న్స్ నిషేధం (2023): వినియోగదారులను మోసం చేసేలా నకిలీ రివ్యూలు రాయించడం లేదా నెగటివ్ రివ్యూలను దాచిపెట్టడాన్ని నిరోధిస్తూ CCPA 'డార్క్ పాటర్న్స్' రెగ్యులేషన్స్ తీసుకొచ్చింది.

Paid Reviews India Undisclosed Paid Reviews Fake Reviews Scam India Influencer Paid Promotions Regulations Are Paid Reviews Legal in India Online Review Laws India CCPA India Central Consumer Protection Authority Consumer Protection Act 2019 ASCI Guidelines 2026 Advertising Standards Council of India BIS Standards IS 19000 Misleading Advertisements Penalties